Binance.US xin DCM: Bước đi muộn nhưng là thông điệp chính trị của CFTC

Vào ngày 5/5, Stephen Gregory, CEO của Binance.US, xác nhận tại một hội nghị ngành rằng sàn giao dịch này sẽ nộp đơn xin giấy phép Designated Contract Market (DCM) lên Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC). Kế hoạch nhằm vận hành thị trường dự đoán hợp pháp tại Mỹ. Đây là một cái gật đầu đầy mỉa mai. CFTC chính là cơ quan đã ký vào bản án 4,3 tỷ USD với Binance toàn cầu hồi tháng 11/2023, trong đó có 2,7 tỷ USD phạt dân sự dành riêng cho CFTC. Một công ty con gắn thương hiệu Binance giờ xin chính cơ quan từng phạt "mẹ" mình cấp giấy phép để trở thành một thị trường phái sinh hàng đầu. Bằng chứng nằm ở những gì họ cố tình quên deploy: họ quên deploy một lý do đủ thuyết phục để giải thích vì sao một kẻ từng vi phạm lại xứng đáng được cấp phép. Bối cảnh của quyết định này không thể tách rời khỏi cơn sốt thị trường dự đoán trong 18 tháng qua. Polymarket – nền tảng dựa trên blockchain – đã trở thành một hiện tượng toàn cầu trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2024, với khối lượng giao dịch tích lũy lên đến hàng tỷ USD chỉ trong vài tháng. Kalshi, công ty khởi nghiệp được CFTC cấp phép DCM từ năm 2021, đã chứng minh rằng có một mô hình kinh doanh hợp pháp và có doanh thu từ event contract. Ngay sau đó, Gemini được cấp phép DCM, Coinbase bắt tay với Kalshi để phân phối sản phẩm, còn Robinhood cùng với Susquehanna International Group thành lập liên doanh Rothera nhằm đưa prediction market đến các nhà đầu tư bán lẻ truyền thống. Năm 2022, Kalshi đã kiện CFTC sau khi cơ quan này yêu cầu họ dừng niêm yết các hợp đồng bầu cử. Tòa án liên bang cuối cùng đã đứng về phía Kalshi, mở đường cho event contract liên quan đến bầu cử được giao dịch hợp pháp. Đây là tiền lệ quan trọng – nó cho thấy CFTC có thể bị thách thức và thua cuộc. Ở phía quản lý, CFTC đang gồng mình đối phó với một cuộc nổi loạn từ các tiểu bang. Có ít nhất 9 tiểu bang đang bị CFTC kiện vì tìm cách chặn các event contract dựa trên luật cờ bạc; trong khi hơn 10 tiểu bang khác coi event contract là sản phẩm cờ bạc và muốn đưa chúng vào khuôn khổ quản lý của tiểu bang. Mối quan hệ giữa liên bang và tiểu bang đang là một vết nứt lớn, và CFTC vừa đưa ra bộ quy tắc đầu tiên về việc xem xét event contract, cho thấy họ muốn giành quyền kiểm soát tuyệt đối. Chính giữa khung cảnh đó, Binance.US tuyên bố kế hoạch xin DCM. Nói về giấy phép DCM, điều đầu tiên cần hiểu là nó không tự động biến một sàn giao dịch thành một "sàn dự đoán". DCM là một trong bốn loại giấy phép mà CFTC cấp cho các sàn giao dịch phái sinh, cho phép niêm yết futures, options và event contract. Muốn có được giấy phép này, ứng viên phải đáp ứng 23 nguyên tắc cốt lõi. Những nguyên tắc này bao gồm việc xây dựng hệ thống giám sát thị trường theo thời gian thực, lưu trữ đầy đủ dữ liệu giao dịch, tách biệt tài sản khách hàng và minh bạch tài chính. Với một sàn như Binance.US, vốn đã vận hành một hệ thống giao dịch tiền mã hóa với động cơ khớp lệnh, quản lý rủi ro và hạ tầng thanh toán từ nhiều năm nay, một phần lớn của 23 nguyên tắc này có thể được thực hiện bằng cách nâng cấp các hệ thống hiện có, thay vì phải xây dựng lại từ đầu. Tuy nhiên, phần khó nhất không nằm ở việc vận hành một sàn giao dịch mà là ở việc xây dựng cơ chế thanh toán cho event contract. Trong một hợp đồng tương lai thông thường, giá trị tại thời điểm đáo hạn được xác định bằng công thức; điều này hoàn toàn có thể tự động hóa. Còn trong một event contract, cần có một cơ chế để trả lời câu hỏi: sự kiện đó có xảy ra hay không? Ai là người xác nhận kết quả? Nếu có nhiều nguồn dữ liệu mâu thuẫn, ai là người phân xử? Đây là bài toán mà Polymarket giải quyết bằng mạng lưới oracle và cơ chế giải quyết tranh chấp dựa vào cộng đồng, còn Kalshi giải quyết bằng đội ngũ pháp lý và quy trình vận hành thủ công. Binance.US vẫn chưa công bố bất kỳ cơ chế nào. Họ có thể tận dụng kinh nghiệm từ Binance Derivatives – sàn phái sinh toàn cầu của Binance – nhưng ngay cả Binance Derivatives cũng chưa từng niêm yết event contract và không có một hệ thống xác định kết quả sự kiện nào đã được kiểm chứng. Rủi ro kỹ thuật nằm ở chỗ vắng bóng thông tin. Không ai biết Binance.US sẽ dùng mô hình oracle tập trung hay phi tập trung; họ sẽ xử lý tranh chấp bằng một bên thứ ba độc lập hay bằng một ban trọng tài nội bộ. Tôi không đánh giá thấp năng lực của Binance.US, nhưng tôi cũng không dễ dàng tin vào những gì họ chưa từng công bố. Điều đáng nói là, trong một thị trường dự đoán, niềm tin của người dùng phụ thuộc hoàn toàn vào độ minh bạch của quy trình thanh toán. Một quy trình tối nghĩa có thể khiến sàn giao dịch gặp phải làn sóng rút tiền ngay lập tức khi xuất hiện một sai sót. Về mặt kinh tế, prediction market là một mô hình có biên lợi nhuận hấp dẫn. Sàn giao dịch thu phí trên mỗi lệnh đặt, bất kể thắng hay thua. Với sự kiện lớn như bầu cử, thể thao, lượng giao dịch có thể đạt đỉnh hàng trăm triệu USD mỗi ngày. Điều này tạo ra một dòng doanh thu ổn định mà không cần phải phụ thuộc vào biến động giá tiền mã hóa. Đối với Binance.US, nơi doanh thu spot sụt giảm mạnh sau các vụ kiện, đây là cơ hội để tạo ra một nguồn thu mới. Có một chi tiết thú vị: Binance.US chọn thời điểm công bố ngay sau khi CFTC đưa ra bộ quy tắc mới. Điều này có thể cho thấy họ đã âm thầm vận động hành lang trước đó. Trong các cuộc gặp với cơ quan quản lý, việc công bố một kế hoạch lớn sau khi có khung pháp lý rõ ràng là một cách để tạo ra sự thuận lợi. Liệu Binance.US có nhận được tín hiệu khích lệ từ CFTC trước khi công bố không? Không ai biết, nhưng thời điểm trùng hợp đến đáng ngờ. Nhưng vấn đề lớn nhất của Binance.US không nằm ở công nghệ, mà nằm ở vị thế cạnh tranh. Kalshi và Polymarket đã chiếm lĩnh thị phần lớn nhất. Binance.US đi sau với một thương hiệu bị ảnh hưởng nặng nề sau loạt vụ kiện của SEC và Bộ Tư pháp. Khối lượng giao dịch của Binance.US đã giảm mạnh sau khi SEC đâm đơn kiện vào tháng 6/2023, và người dùng Mỹ từng rút tiền hàng loạt do lo ngại thanh khoản. Một người dùng đang giao dịch trên Polymarket – nơi có tính thanh khoản tốt và không cần KYC – tại sao lại chuyển sang một nền tảng đòi xác minh danh tính, thu phí giao dịch và có gắn với một đế chế từng bị phạt? Đây không phải là một rào cản kỹ thuật, mà là một rào cản niềm tin. Pháp lý là thách thức lớn nhất. Ngay cả khi CFTC cấp phép, Binance.US vẫn có thể bị cấm hoạt động tại hơn mười tiểu bang. Những tiểu bang này sẽ lập luận rằng event contract là cờ bạc, và Binance.US – với quá khứ tiền án – sẽ là một mục tiêu dễ bị nhắm đến. Cuộc chiến giữa CFTC và các tiểu bang hiện vẫn chưa có hồi kết. Nếu CFTC thua, toàn bộ ngành prediction market sẽ phải tự giới hạn sản phẩm, và Binance.US sẽ tốn thêm hàng triệu đô la để xây dựng hệ thống chặn địa lý cho từng bang. Vậy nên, xin giấy phép DCM chỉ là bước đầu tiên, không phải là tấm vé thông hành miễn nhiễm. Tuy vậy, nếu nhìn từ góc độ phe bò, câu chuyện này có nhiều tầng hơn. Thứ nhất, Binance.US không cần phải trở thành người dẫn đầu. Prediction market có thể trở thành một thị trường có quy mô hàng trăm tỷ USD trong một thập kỷ, và các ông lớn đang đổ tiền vào. Nếu Binance.US chỉ cần chiếm được 10% thị phần, đó vẫn là một mảng doanh thu đáng kể. Thứ hai, họ có hạ tầng sẵn có. Binance.US có đội ngũ kỹ thuật, có giấy phép money transmitter ở hầu hết các bang, có hệ thống KYC/AML đã được xây dựng. Điều đó giúp họ tiết kiệm rất nhiều thời gian so với một công ty khởi nghiệp từ con số 0. Họ cũng có thể tiếp cận các nhà tạo lập thị trường chuyên nghiệp – thứ mà Polymarket thiếu hụt. Thứ ba, CFTC có động cơ để cấp phép. Từ chối Binance.US có thể bị coi là hành động thiên vị, đặc biệt là khi họ đã cấp phép cho Gemini và Kalshi. Nếu Binance.US sẵn sàng tuân thủ các điều kiện giám sát, CFTC có thể muốn chứng minh rằng họ có thể kiểm soát ngay cả những thực thể có quá khứ phức tạp. Đó là một chiến thắng mang tính biểu tượng cho cơ quan quản lý. Trong quá trình theo dõi các dự án, tôi nhận ra rằng không hiếm kẻ gian xây dựng những chiếc bẫy tinh vi, nhưng cũng không hiếm trường hợp một kẻ từng phạm lỗi thực sự muốn làm lại. Vấn đề là hệ thống pháp lý có cho họ cơ hội để làm lại hay không. Binance.US đang thử nghiệm điều đó với CFTC. Năm 2017, khi tôi phát hiện ra các hợp đồng ICO giả mạo, tôi nhận thấy một điểm chung: các dự án lừa đảo thường deploy một cách ồn ào, nhưng bỏ quên những chi tiết quan trọng nhất. Binance.US thì ngược lại – họ không deploy hợp đồng, nhưng họ deploy một quy trình pháp lý. Tôi không nói rằng quy trình pháp lý là thứ đáng tin cậy, nhưng nó lộ ra một tham vọng dài hạn. Sự kiện Binance.US xin DCM là một mảnh ghép quan trọng của một xu hướng lớn hơn. Prediction market không còn là một trò chơi trên blockchain. Nó đang trở thành một ngành công nghiệp được quản lý, nơi các tổ chức tài chính cổ điển như Robinhood, Susquehanna và bây giờ là Binance.US đang tham gia. Câu hỏi tôi để lại cho độc giả: khi một sàn giao dịch tập trung như Binance.US bước vào thị trường vốn từng được xem là sân chơi của sự phi tập trung, liệu sự minh bạch của smart contract còn có ý nghĩa gì? Hay nói đúng hơn, một khi các cơ quan quản lý và các tổ chức lớn chiếm lĩnh sân chơi, khái niệm "thị trường dự đoán" sẽ được định nghĩa lại. Khi đó, chúng ta sẽ biết ai thực sự muốn xây dựng một thị trường mở, và ai chỉ đơn giản muốn khai thác một ngành công nghiệp mới. Bằng chứng không nằm trong những gì họ deploy, mà nằm trong những gì họ chọn quên deploy.