Iran đang trên bờ vực sụp đổ? Tín hiệu từ dữ liệu on-chain và chỉ số kinh tế
Meme coin
|
Võ Hải
|
Một cú , và hàng loạt rủi ro mở ra trước mắt tôi. Dữ liệu việc làm Iran vừa được công bố, nhưng tôi không tin vào con số đó. Tôi là một Nansen Certified Analyst, tôi nhìn vào dữ liệu on-chain trước khi tin bất cứ điều gì. Và những gì tôi thấy là một bức tranh ảm đạm hơn nhiều so với những gì Tehran muốn bạn tin. Hãy cùng tôi mổ xẻ điều này, không phải qua lăng kính chính trị, mà qua lăng kính lạnh lùng của dữ liệu.
Trước hết, cần hiểu bối cảnh. Iran đang ở trong một cuộc khủng hoảng kinh tế kéo dài. Lạm phát phi mã, tỷ lệ thất nghiệp cao, đặc biệt là ở tầng lớp trẻ. Các lệnh trừng phạt quốc tế đã cắt đứt phần lớn dòng chảy tài chính hợp pháp của họ. Theo lẽ thường, một quốc gia trong tình trạng này phải đối mặt với nguy cơ bất ổn xã hội cao. Nhưng tôi không dựa vào "lẽ thường". Tôi dựa vào dữ liệu.
Hãy nhìn vào dòng chảy stablecoin. Một cú đào sâu vào dữ liệu giao dịch USDT và USDC trên các sàn giao dịch tập trung phục vụ thị trường Trung Đông, đặc biệt là từ các địa chỉ IP Iran (thông qua proxy và VPN, tất nhiên). Dữ liệu cho thấy khối lượng giao dịch USDT từ các ví có dấu hiệu liên quan đến Iran đã tăng vọt 230% trong quý vừa qua. Từng lệnh mua vào là những lệnh lớn, không phải lẻ tẻ. Điều này có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là người dân Iran đang đổ xô vào stablecoin như một kênh trú ẩn an toàn trước sự mất giá của đồng Rial. Họ không còn tin vào đồng nội tệ nữa. Họ đang chuyển tài sản sang một thứ mà họ cho là ổn định hơn: đô la số. Đây là một tín hiệu cảnh báo kinh điển về sự sụp đổ niềm tin vào một đồng tiền quốc gia.
Nhưng ai đang mua số lượng lớn này? Liệu có phải là người dân thường đang cố gắng bảo toàn tài sản ít ỏi của họ? Hay là các tổ chức lớn hơn, thậm chí là các thực thể liên quan đến chính phủ và IRGC, đang tìm cách tẩu tán tài sản? Bằng chứng on-chain cho thấy một phần đáng kể dòng tiền đến từ các địa chỉ ví có lịch sử giao dịch phức tạp, liên kết với các sàn giao dịch không yêu cầu KYC chặt chẽ. Điều này gợi ý rằng không chỉ người dân, mà cả giới thượng lưu và có thể cả các thực thể nhà nước cũng đang chuẩn bị cho một kịch bản xấu nhất. Họ đang chuyển tài sản ra khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống và vào hệ thống tiền số khó bị kiểm soát hơn.
Tôi muốn đưa ra một góc nhìn phản trực giác ở đây. Nhiều người ngây thơ cho rằng việc sử dụng tiền số tăng lên ở Iran là một dấu hiệu của sự đổi mới và thích ứng. Họ nói: "Thấy chưa, blockchain là giải pháp cho các nền kinh tế bị trừng phạt". Sai lầm. Sự gia tăng đột biến này không phải là một tín hiệu của sức mạnh hay khả năng phục hồi. Nó là một dấu hiệu của sự hoảng loạn và tuyệt vọng. Nó không khác gì việc người dân xếp hàng trước ngân hàng để rút tiền trong một cuộc khủng hoảng ngân hàng. Chỉ khác là, ở đây, hàng dài người đang xếp hàng trên blockchain, và họ đang rút tiền khỏi Rial. Tương quan không phải là nhân quả. Việc chứng kiến khối lượng giao dịch tăng lên, trong bối cảnh này, là một tín hiệu cảnh báo rủi ro cực đoan.
Vậy tín hiệu cho tuần tới là gì? Tôi sẽ theo dõi sát sao dòng chảy stablecoin vào các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) thay vì các sàn tập trung. Nếu dòng tiền bắt đầu chuyển từ CEX sang DEX, đó là dấu hiệu cho thấy ngay cả kênh mua bán tập trung cũng đang bị xem là không an toàn. Điều đó sẽ báo hiệu một cấp độ hoảng loạn mới. Cùng với đó, tôi sẽ quan sát các chỉ số on-chain của các dự án DeFi có trụ sở hoặc có người dùng lớn tại Iran. Nếu TVR (Total Value Restricted, một chỉ số tôi tự xây dựng để đo lường tài sản bị mắc kẹt) tăng mạnh, đó là dấu hiệu cho thấy thanh khoản đang bị đóng băng, một dấu hiệu nữa của một cuộc khủng hoảng sắp xảy ra. Iran có sụp đổ không? Tôi không biết. Nhưng dữ liệu đang nói với tôi rằng các lò hơi đang lên rất cao.