Nghe có vẻ mỉa mai, nhưng mỗi lần một tổ chức thực thi pháp luật lên tiếng ủng hộ một dự luật về tiền số, tôi lại có cảm giác như đang nhìn thấy một con quái vật lộ diện. Năm 2022, khi lãnh đạo SEC nói về 'sự cần thiết của khung pháp lý rõ ràng', thị trường đã tăng 15% trong một tuần, trước khi nhận ra rằng 'rõ ràng' ở đây đồng nghĩa với việc có thể bị kiện bất cứ lúc nào. Bây giờ, lịch sử lặp lại với CLARITY Act và sự ủng hộ từ FLEOA (Hiệp hội Cán bộ Thực thi Pháp luật Liên bang Hoa Kỳ). Tin vui? Tạm thời là vậy. Nhưng nếu bạn là một INTP, người thích tháo gỡ các hệ thống phức tạp, thì bạn sẽ thấy rằng bất kỳ sự ủng hộ nào từ 'phía thực thi' cũng mang trong mình một mầm mống của sự kiểm soát, và điều đó rất hiếm khi tốt cho sự tự do tài chính mà crypto hướng tới.
Hãy bắt đầu với context. CLARITY Act (Đạo luật về Ngôn ngữ Rõ ràng và Mục đích Quản lý cho Phân loại Token) là một nỗ lực lập pháp của Hoa Kỳ nhằm xác định xem một tài sản số là chứng khoán hay hàng hóa. Nó giống như một cuốn từ điển pháp lý cho thị trường crypto: bạn tra vào, thấy Bitcoin và Ethereum được xếp vào ô 'hàng hóa', còn phần lớn các altcoin khác có thể bị đẩy vào ô 'chứng khoán' với vô số nghĩa vụ đăng ký. FLEOA, hay Hiệp hội Cán bộ Thực thi Pháp luật Liên bang, về cơ bản là một nhóm lobby đại diện cho các nhân viên FBI, DEA, và các cơ quan khác. Khi họ nói 'ủng hộ', có nghĩa là họ thấy dự luật này sẽ giúp công việc của họ dễ dàng hơn: thu thập bằng chứng, truy tố tội phạm, và đóng băng tài sản. Nghe có vẻ ổn, đúng không? Trừ khi bạn là một DeFi builder, người đã dành 5 năm để xây dựng một giao thức hoàn toàn không cần KYC.
Vậy, core insight ở đây là gì? Dựa trên 5 năm kinh nghiệm đọc whitepaper và kiểm toán mã nguồn, tôi có thể nói rằng: sự ủng hộ của FLEOA không phải là một tín hiệu về sự rõ ràng, mà là một bằng chứng về việc 'các cơ quan thực thi đang chuẩn bị vũ khí của họ'. Hãy nhìn vào lịch sử. Năm 2017, tôi đã từng viết một bài phân tích chỉ ra 5 mâu thuẫn logic trong kinh tế token của EOS. Lúc đó, tôi bị gọi là 'kẻ phá hoại'. Bây giờ, khi tôi nhìn vào CLARITY Act, tôi thấy cùng một vấn đề: các nhà lập pháp đang cố gắng áp một khuôn khổ cũ (luật chứng khoán 1933) lên một công nghệ mới. FLEOA ủng hộ nó không phải vì nó 'tốt cho crypto', mà vì nó cấp cho họ nhiều quyền lực hơn. Một dự luật 'rõ ràng' đồng nghĩa với việc một sàn giao dịch phải báo cáo mọi giao dịch đáng ngờ. Một dự luật 'minh bạch' đồng nghĩa với việc mọi hợp đồng thông minh có thể bị kiểm soát. Tôi đã thấy điều này khi kiểm toán mã nguồn Compound v2 vào năm 2020: devs thường bảo vệ lỗi của họ vì tâm lý, và các cơ quan thực thi cũng vậy. Họ bảo vệ quyền lực của mình.
Bây giờ, hãy nói về góc nhìn phản trực giác - phần mà thị trường thường bỏ qua, và tôi cho là quan trọng nhất. Thị trường đang ăn mừng vì cho rằng CLARITY Act sẽ mang lại sự chắc chắn, nhưng thực tế, nó đang tạo ra một 'rủi ro ẩn' lớn hơn nhiều. Nếu dự luật này được thông qua, các token như XRP hay ADA - vốn đang bị SEC kiện - có thể hồi phục, đúng vậy. Nhưng phần còn lại của hệ sinh thái, đặc biệt là các dự án DeFi và Layer 2, sẽ phải đối mặt với một làn sóng các yêu cầu tuân thủ mới. Hãy tưởng tượng: nếu dự luật yêu cầu 'bất kỳ nền tảng nào có khối lượng giao dịch trên 10 triệu USD phải có giấy phép chuyển tiền', thì Uniswap, dù đã phi tập trung, vẫn có thể bị ảnh hưởng thông qua các front-end. Tôi đã từng cảnh báo về điều này trong báo cáo nội bộ cho một quỹ phòng hộ vào năm 2024, khi ETF Ethereum được phê duyệt. Lúc đó, mọi người chỉ thấy cơ hội, nhưng tôi thấy một 'bong bóng thanh khoản ảo' mà sau đó đã vỡ vào tháng 7 năm đó.
Vậy, takeaway là gì? Nếu bạn là một nhà đầu tư tổ chức, đây là lúc để mua Coinbase, vì họ sẽ được hưởng lợi từ việc trở thành 'sàn giao dịch tuân thủ'. Nhưng nếu bạn là một builder hoặc một nhà đầu tư cá nhân, hãy nhìn vào các dự án có khả năng chống kiểm duyệt cao nhất. Bất kỳ dự luật nào được 'thực thi' ủng hộ cũng giống như một con dao: nó có thể cắt rau, nhưng cũng có thể cắt tay bạn. Và trong trường hợp này, con dao đang hướng về phía các giao thức DeFi. Câu hỏi đặt ra: liệu bạn có muốn đặt cược vào một tương lai nơi mọi giao dịch đều phải thông qua một 'cửa sổ' do chính phủ kiểm soát? Nếu câu trả lời là không, thì đã đến lúc bạn nên nghiên cứu sâu hơn về các giải phải privacy và zk-Rollups, bởi vì chúng sẽ là 'cứu cánh' duy nhất nếu CLARITY Act trở thành luật.