Core Scientific, một trong những công ty khai thác Bitcoin lớn nhất nước Mỹ, đã chính thức đốt 41,9 triệu USD chỉ để trốn khỏi hợp đồng mua chip khai thác 3nm của Block (Jack Dorsey).
Đây không phải một câu chuyện khởi nghiệp thất bại. Đây là một bức tranh toàn cảnh về sự chuyển đổi cơ cấu của ngành công nghiệp khai thác, nơi dòng vốn, năng lượng và tâm trí đang chảy khỏi Bitcoin để đổ vào AI.
Họp báo dịp nào? Vào tháng 2 năm 2026, Core Scientific đệ trình báo cáo tài chính quý IV/2025, tiết lộ một khoản phí bất thường: 41,9 triệu USD tiền bồi thường cho Block vì đã đơn phương hủy hợp đồng cung cấp 15 exahash (EH/s) chip khai thác Proto (3nm) ký từ tháng 5 năm 2024. Chưa đầy một năm sau khi ký, họ đã trả tiền để ra đi.
Tại sao lại là bây giờ? Bởi vì Core Scientific không còn muốn làm thợ đào nữa. Họ muốn trở thành chủ nhà cho AI. Cùng một báo cáo đó, họ công bố một hợp đồng 15 năm với AMD, cho thuê 500 MW điện và 20 tòa nhà tại khuôn viên Pecan (Texas) để vận hành các trung tâm dữ liệu AI. AMD trả tiền thuê mặt bằng, trả tiền điện, và Core Scientific thu phí vận hành. Dự kiến, thỏa thuận này mang về 14 tỷ USD doanh thu trong vòng đời. So với việc đào Bitcoin, nơi họ phải mua chip, trả điện, trả tiền nhân công, chịu biến động giá và halving, thì AI là một dòng tiền ổn định hơn nhiều.
Chip 3nm – JPEG triệu đô: thực hay chỉ là mộng ảo? Block đã khoe khoang chip Proto như một kỳ quan công nghệ – chip khai thác Bitcoin 3nm đầu tiên của một công ty Mỹ, do Jack Dorsey thúc đẩy như một biểu tượng cho sự độc lập khỏi Trung Quốc (Bitmain, MicroBT). Nhưng số liệu thực tế không được công bố: hiệu suất năng lượng (J/TH) là bao nhiêu? Sản lượng thực tế trên mỗi wafer là bao nhiêu? Không một thông số kỹ thuật nào được cung cấp ngoài “15 EH/s” – con số chỉ là tổng công suất đặt hàng. Một khi khách hàng duy nhất bỏ chạy, đó là dấu hiệu rõ ràng rằng sản phẩm không đủ cạnh tranh. Core Scientific sẵn sàng trả 41,9 triệu USD để không phải sử dụng chip Block – họ thà mất tiền còn hơn mất thời gian và cơ hội với chip kém.
Nhưng câu chuyện không dừng ở chip. Nó đào sâu vào vực thẳm của Jack Dorsey. Hãy nhìn vào tổng thể: Block đã chi hàng tỷ đô la cho một loạt các cuộc phiêu lưu tiền điện tử – mua Tidal (âm nhạc, 293 triệu USD), xây dựng TBD/Web5 (danh tính phi tập trung, thất bại im lặng), phát triển Bitkey (ví tự quản, hầu như không được chấp nhận), thử Bitchat (trò chuyện phi tập trung, chết yểu). Tất cả đều không mang lại lợi nhuận. Bộ phận Cash App, dù sinh lời, đang bị phạt 175 triệu USD vì vi phạm chống rửa tiền và 80 triệu USD cho các khiếu nại gian lận. Cổ phiếu Block đã giảm 68% trong 5 năm qua. Công ty đã sa thải gần một nửa nhân viên. Đó là một đế chế đang suy yếu, nơi tầm nhìn của CEO đã vượt quá thực tế thị trường.
Contrarian: Đây không phải là một thất bại. Đây là một tín hiệu thị trường.
Hầu hết các báo cáo đều tập trung vào việc Block thất bại. Nhưng góc nhìn thú vị hơn là Core Scientific – một thợ đào Bitcoin lớn – đã quyết định từ bỏ khai thác Bitcoin như một hoạt động kinh doanh chính. Họ đã nhìn thấy trước một điều: trong 5-10 năm tới, Bitcoin mining sẽ chỉ còn là cuộc chơi của những kẻ có chip siêu rẻ (từ Bitmain/ MicroBT) và năng lượng rẻ mạt (các nhà máy thủy điện ở Trung Quốc còn hoạt động chui, hay nhà máy hạt nhân ở Mỹ). Phần lớn còn lại của ngành này sẽ chết dần vì biên lợi nhuận bị bóp nghẹt bởi halving và sự cạnh tranh từ AI.
Dữ liệu blob trên Ethereum sau Dencun sẽ đầy trong hai năm? Tôi ước tính xa hơn: các rollup sẽ tràn vào blob space và phí sẽ tăng gấp đôi. Nhưng đó là chuyện của Ethereum. Trong Bitcoin, câu chuyện là Lightning Network nửa sống nửa chết suốt bảy năm, và bây giờ là cuộc di cư của các “thợ đào” sang làm “tài xế” cho AI.
Takeaway: Bạn đang theo dõi ai?
Block và Core Scientific đã cho thấy hai con đường trái ngược: một bên ném tiền qua cửa sổ vào các giấc mơ crypto, một bên thực tế bỏ crypto để kiếm tiền từ AI. Cổ phiếu nào sẽ phục hồi? Core Scientific đã chứng kiến giá cổ phiếu tăng gấp 7 lần kể từ khi tuyên bố thoát khỏi khai thác. Block vẫn đang chìm. Hãy tự hỏi: 4190 vạn đô la có phải chỉ là tiền phạt, hay là một bản án tử hình cho giấc mơ tự sản xuất chip của một thương hiệu lớn? Và quan trọng hơn: nếu ngay cả những thợ đào lớn nhất cũng bỏ trốn, ai sẽ bảo vệ hashrate của Bitcoin?