Dòng code 404, nhưng cánh cửa lại mở.
Pavel Durov vừa bấm nút. Không phải deploy bản vá lỗi, không phải thông báo về một tính năng chat mới. Anh ta vừa mở cánh cửa dẫn đến 900 triệu người dùng Telegram vào thế giới Web3. Bằng một chiếc ví non-custodial, gọi là Gram Wallet, được nhúng thẳng vào thanh chat.
Tin tức này nổ ra cách đây vài giờ. Giá của token, trước đây gọi là Toncoin, nay gọi là GRAM, đã leo dốc 10% ngay lập tức. Một cú ‘pump’ đẹp mắt. Nhưng với một kẻ săn tin như tôi, người đã audit code từ thời ICO EOS năm 2017, đây không đơn thuần là một tin tốt. Đây là một canh bạc công nghệ lớn chưa từng thấy, và cũng là một ‘con mồi’ béo bở cho các cơ quan quản lý.
Tại sao là bây giờ?
Bối cảnh không thể thú vị hơn. Thị trường đang đi ngang, mọi người đang ngáp dài chờ đợi một spark. Và Durov, với bản năng của một kẻ nổi loạn, đã ném vào một quả bom nguyên tử. Anh ta không chỉ tạo ra một cái ví. Anh ta đang cố gắng biến Telegram thành một siêu ứng dụng (super app) kiểu WeChat, nhưng với trái tim là blockchain.
Nhưng có một vấn đề. Lịch sử đang lặp lại. Năm 2019, SEC đã kiện Telegram vì đợt ICO của TON. Durov đã thua, phải trả 18.5 triệu đô la và hứa sẽ không làm điều đó nữa. Bây giờ, anh ta lại làm điều tương tự, chỉ với một lớp vỏ bọc tinh vi hơn: một chiếc ví non-custodial.
Cốt lõi: Kỹ thuật bên trong chiếc hộp Pandora
Vậy, thực chất cái ví này có gì?
Đầu tiên, nó là non-custodial. Nghĩa là bạn, người dùng, nắm giữ private key. Telegram không thể lấy tiền của bạn. Nghe có vẻ ‘Web3’ và phi tập trung, nhưng thực tế thì sao?
- Bảo mật siêu cấp hay siêu rủi ro? Là một người đã phát hiện lỗ hổng trong contract ICO, tôi biết: non-custodial có nghĩa là bạn tự chịu trách nhiệm. Nếu bạn mất key, bạn mất hết. Với 900 triệu người dùng, phần lớn không biết private key là gì, đây là một thảm họa tiềm ẩn. Một vụ hack ví Telegram sẽ là món hời cho hacker, và là cơn ác mộng cho Durov.
- Tốc độ và phí: ‘Gần như bằng không’? Bài toán này phụ thuộc hoàn toàn vào TON blockchain. TON được quảng cáo là siêu nhanh và siêu rẻ. Trong lý thuyết thì có. Nhưng hãy tưởng tượng, nếu 1% người dùng Telegram (9 triệu người) đồng thời gửi GRAM cho nhau, TON có trụ nổi không? Tôi chưa thấy bất kỳ bài stress test nào được công bố. Đây là một ẩn số kỹ thuật lớn.
- Tích hợp sâu: Lợi thế sát thủ. Điểm mạnh duy nhất và cũng là điểm yếu: nó ở trong chat. Không cần mở app khác, không cần copy địa chỉ ví. Gửi tiền như gửi sticker. Điều này giải quyết vấn đề lớn nhất của crypto: ‘user experience‘. Nhưng nó cũng tạo ra một cơn ác mộng về bảo mật: nếu tài khoản Telegram của bạn bị hack, kẻ tấn công có thể lấy luôn cả crypto của bạn.
Góc nhìn ngược: Con mắt cũ của SEC đang mở to
Tại thời điểm này, tôi muốn bạn dừng lại một chút. Hãy quên đi việc giá GRAM đã tăng 10%.
Hãy nghĩ về SEC.
Cơ quan này đã theo dõi Durov như một con diều hâu từ năm 2018. Họ đã đánh bại anh ta một lần. Và bây giờ, họ có một vụ án dễ dàng hơn nhiều.
* Howey Test là một ‘bẫy’ hoàn hảo. Hãy nhìn vào GRAM token: 1. Bạn bỏ tiền ra mua nó (có). 2. Nó được kỳ vọng sẽ tăng giá (có, nó vừa tăng 10%). 3. Sự tăng giá đó phụ thuộc vào nỗ lực của người khác (Pavel Durov và đội ngũ Telegram) (có, rõ ràng). → Đó là một security (chứng khoán) theo định nghĩa của Howey Test.
- Tại sao Durov lại liều? Tôi tin rằng đội ngũ pháp lý của Telegram đã tìm ra một kẽ hở: chiếc ví là non-custodial, và họ có thể lập luận rằng họ ‘không kiểm soát’ tài sản. Nhưng điều này là một ảo tưởng. Họ kiểm soát front-end, họ kiểm soát giao diện, họ có thể chặn token, thay đổi phí, và thậm chí là ‘cấm’ một số người dùng. Đây là ‘soft centralization‘, và SEC có thể dễ dàng xuyên thủng lớp ngụy trang này.
Kết luận: Cơ hội và cái bẫy
Đây là một tin tức mang tính bước ngoặt. Nó có thể mở ra kỷ nguyên ‘siêu ứng dụng Web3’ cho hàng trăm triệu người. Nó cũng có thể là một vụ nổ lớn.
- Nếu thành công: GRAM sẽ là một trong những token thanh khoản và được sử dụng nhiều nhất thế giới. Các dự án trên TON chain sẽ hưởng lợi. Đây là giấc mơ của mọi ‘degen’.
- Nếu thất bại: Một lệnh Wells Notice từ SEC sẽ đến. Giá GRAM sẽ lao dốc không phanh. Các sàn giao dịch sẽ vội vã rút token khỏi danh sách. Lịch sử của Telegram với SEC sẽ lặp lại, nhưng lần này, nó có thể đốt cháy cả một hệ sinh thái.
Takeaway: Theo dõi điều này, không phải giá
Đừng nhìn vào chart GRAM trong 24 giờ tới. Hãy nhìn vào hai điều:
- Phản ứng của SEC. Nếu họ im lặng, có thể mọi chuyện sẽ ổn. Nếu họ lên tiếng, hãy chuẩn bị tinh thần cho một cơn bão.
- Số liệu on-chain. Trong 7 ngày tới, có bao nhiêu ví GRAM được tạo ra? Có bao nhiêu giao dịch? Nếu con số này thấp, có nghĩa là mọi người chỉ mua để đầu cơ, chứ không phải để sử dụng. Đó là dấu hiệu của một ‘pump and dump’ cổ điển.
Tôi đã từng bỏ lỡ cơ hội NFT vì quá tập trung vào DeFi. Lần này, tôi sẽ không bỏ lỡ vì quá tập trung vào hype. Cánh cửa đã mở. Nhưng câu hỏi là: nó dẫn đến thiên đường hay địa ngục?