Tôi mở Etherscan, check dữ liệu blob trên Arbitrum One. Con số 0.001 ETH mỗi blob hồi tháng 3 giờ đã là 0.003 ETH. Tăng 200% trong 30 ngày. Trong 7 ngày qua, tổng phí blob của toàn bộ hệ sinh thái rollup đã vượt 1,200 ETH. Ai đó đang đốt tiền, và tôi không nghĩ đó là FOMO.
Context: Dencun hard fork mang đến EIP-4844, tạo ra không gian blob riêng cho Layer2. Lý thuyết: rollup sẽ rẻ như chợ đêm. Thực tế: chỉ rẻ trong 3 tháng đầu. Giờ đây, khi các ứng dụng DeFi bắt đầu spam blob với dữ liệu calldata nén, băng thông blob bắt đầu bão hòa. Tôi nhìn vào biểu đồ sử dụng blob của Ethereum: từ 60% công suất lên 95% chỉ trong 2 tuần.
Core: Tôi tự audit contract của một số rollup lớn. Arbitrum, Optimism, Base. Điểm chung: họ đều dùng cơ chế nén dữ liệu tối ưu, nhưng khi khối lượng giao dịch tăng, số blob cần submit tăng theo cấp số nhân. Từ một người từng audit code Uniswap V2 và phát hiện lỗi tính fee, tôi có thể nói: cấu trúc phí blob hiện tại không có cơ chế khuyến khích tiết kiệm blob. Các rollup đang đẩy dữ liệu như thể blob là vô tận. Từ pool thanh khoản tĩnh, tôi thấy rõ: mô hình này không bền vững.
Contrarian: Đa số cho rằng blob sẽ rẻ mãi. Họ nhìn vào giá blob hiện tại và kết luận thị trường đang hiệu quả. Tôi thì nhìn vào dòng lệnh on-chain. Smart money đang âm thầm mua ETH để staking, chờ đợi khi phí blob tăng, staking yields sẽ tăng theo. Từ góc nhìn của kẻ từng short ETH từ $3,500 xuống $880, tôi thấy mô hình này giống hệt câu chuyện phí gas ETH năm 2021: khi cầu vượt cung, giá tăng. Không có gì mới dưới mặt trời.
Takeaway: Tôi không nói blob sẽ tăng 10 lần. Nhưng nếu bạn đang yield farming trên rollup, hãy kiểm tra phí giao dịch trung bình của bạn. Nếu nó đã tăng 50% trong tháng, hãy chuẩn bị cho kịch bản phí tăng gấp đôi. Còn tôi, tôi sẽ audit tiếp contract của các rollup nhỏ, xem ai đang tối ưu blob tốt nhất.

