Một lính Mỹ thiệt mạng trong cuộc tấn công vào căn cứ tại Jordan. Pentagon xác nhận. Iran đứng sau. Tin tức này vừa vỡ ra trên Crypto Briefing, nhưng nó không phải chuyện crypto. Hay là có?
Hãy nhìn vào bức tranh toàn cầu. Thanh khoản đang đi ngang. Các ngân hàng trung ương giữ lãi suất cao. Thị trường crypto tích lũy, chờ chất xúc tác. Và rồi một quả tên lửa rơi xuống căn cứ Mỹ ở Jordan, giết chết một binh sĩ. Đây là lần đầu tiên kể từ 2020 một lính Mỹ thiệt mạng do hỏa lực của Iran. Nó kéo theo câu hỏi: Mỹ sẽ đáp trả thế nào? Tổng thống Biden đang ở giữa chiến dịch tái tranh cử, không muốn leo thang. Nhưng áp lực trong nước buộc ông phải hành động. Kịch bản cơ bản: một cuộc tấn công trả đũa có chừng mực vào các lực lượng ủy nhiệm ở Iraq hoặc Syria. Kịch bản xấu: leo thang thành đối đầu trực diện, đe dọa eo biển Hormuz, đẩy giá dầu lên 150 đô la.
Vậy điều này có ý nghĩa gì với crypto? Trong quá khứ, căng thẳng địa chính trị thường đẩy Bitcoin và vàng lên do nhu cầu trú ẩn an toàn. Nhưng cũng có lúc chúng bán tháo vì sợ rủi ro hệ thống. Năm 2020, khi Mỹ ám sát Soleimani, Bitcoin tăng vọt từ 7.000 lên 8.000 đô la trong vài ngày. Năm 2022, khi chiến tranh Ukraine nổ ra, Bitcoin giảm mạnh cùng thị trường chứng khoán. Sự khác biệt nằm ở bối cảnh thanh khoản: nếu các ngân hàng trung ương đang nới lỏng, crypto hưởng lợi; nếu đang thắt chặt, mọi tài sản rủi ro đều chịu áp lực.
Hiện tại, Cục Dự trữ Liên bang đang ở giai đoạn cuối của chu kỳ thắt chặt. Thị trường kỳ vọng cắt giảm lãi suất vào cuối năm 2024. Một cuộc khủng hoảng địa chính trị có thể buộc Fed hành động sớm hơn vì lo suy thoái. Điều đó có lợi cho crypto. Nhưng cũng có rủi ro ngược: nếu giá dầu tăng vọt, lạm phát sẽ dai dẳng, Fed phải giữ lãi suất cao lâu hơn. Lúc đó, crypto sẽ lao dốc.
Đây là điểm trái chiều mà tôi muốn nhấn mạnh. Nhiều người trong cộng đồng crypto cho rằng tài sản số phi chính phủ, phi địa chính trị. Nhưng thực tế, chúng bị chi phối bởi dòng vốn toàn cầu và thanh khoản. Một cuộc chiến ở Trung Đông không chỉ ảnh hưởng đến dầu, mà còn thay đổi đường đi của tiền. Năm 2022, sau khi Nga xâm lược Ukraine, đồng đô la mạnh lên, mọi tài sản bằng đô la đều giảm. Crypto cũng không ngoại lệ. Do đó, việc tin rằng crypto sẽ tăng vì chiến tranh là một sai lầm phổ biến.
Nhưng có một góc nhìn khác. Sự kiện này có thể đẩy nhanh quá trình phi đô la hóa. Các quốc gia như Nga, Trung Quốc, Iran đã tìm cách tránh lệnh trừng phạt bằng crypto và CBDC. Căng thẳng Mỹ-Iran gia tăng sẽ thúc đẩy Iran dùng stablecoin và Bitcoin để giao dịch dầu. Đây là xu hướng dài hạn. Với tư cách là nhà nghiên cứu CBDC tại Ngân hàng Trung ương Đan Mạch, tôi đã thấy các thí nghiệm về thanh toán xuyên biên giới bằng tiền kỹ thuật số. Mỹ càng trừng phạt, càng nhiều quốc gia tìm cách thoát khỏi SWIFT. Crypto, đặc biệt là Bitcoin, trở thành kênh dự trữ giá trị thay thế.
Quay lại ngắn hạn: Thị trường crypto đang tích lũy sau đợt tăng từ 16.000 lên 73.000 đô la. Khối lượng giao dịch giảm, thanh khoản thấp. Một cú sốc địa chính trị có thể gây ra biến động lớn. Nhưng tôi cho rằng Mỹ và Iran đều không muốn chiến tranh. Cả hai đều có quyền lợi trong việc kiềm chế. Vì vậy, tác động sẽ có giới hạn: dầu tăng vài phần trăm, vàng tăng nhẹ, Bitcoin có thể tăng theo như một tài sản rủi ro được ưa chuộng trong môi trường lạm phát. Cơ hội nằm ở việc mua Bitcoin khi giá điều chỉnh sau tin tức đầu tiên.
Cuối cùng, tôi muốn đặt một câu hỏi cho người đọc: Nếu một lính Mỹ chết vì tên lửa Iran, liệu bạn có tin rằng Bitcoin sẽ tăng 50% trong tháng tới? Hay đó chỉ là ảo tưởng của những người muốn thoát khỏi thế giới thực?


